Pjese nga Komedija Hyjnore


+ Pėrgjigju tek Diskutimi
Rezultatet nga 1 deri tek 15 prej 15
  1. #1
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Pjese nga Komedija Hyjnore

    Receta Gatimi

    Nje permbledhje e shkurter kopjuar nga parathenja e Librit me te njejte titull perkthyer nga Cesar Kurti



    Nė kohėn e Dantes nė Firence po ndodhnin ndryshime tė mėdha shoqėrore: zhvillimi i madh i artizanatit dhe i tregtisė, dyndja e njerėzve tė rinj nė qytet, tė shtyrė nga etja pėr tė fituar dhe pėr t'u pasuruar, po e kufizonin gjithnjė e mė shumė pushtetin dhe ndikimin e shtėpive fisnike, qė nuk merreshin me zanate apo tregti dhe ndjeheshin ngushtė ekonomikisht. Dante qė jetonte pothuajse i shkėputur nga jeta materiale, duke qenė i zhytur nė studimet dhe nė provat e tij krijuese, e ndjeu gjithashtu darėn e nevojave materiale. Pėr tė rregulluar disi gjendjen ekonomike tė familjes, i ati e martoi me Xhema Donatin, pinjolle e njė familjeje tė kamur. Me tė ai pati disa fėmijė. Po kjo nevojė materiale e shtyu Danten tė hynte nė korporatėn e mjekėve, sepse vetėm kėshtu mund tė merrte ndonjė nėpunėsi nė komunė.

    Qyteti nė kėtė kohė ishte i ndarė nė dy parti kundėrshtare: guelfėt, partizanė tė ruajtjes sė pavarėsisė sė qytetit me pėrkrahjen e Papės, dhe gibelinėt, qė donin ta merrnin pushtetin me ndihmėn e Perandorit. Familja e Dantes, si tė gjithė fisnikėt e vegjėl tė qytetit dhe artizanėt, bėnte pjesė nė partinė e Guelfėve dhe ishte kundėrshtare e partisė sė Gibelinėve, nė tė cilėn bėnin pjesė pronarėt e mėdhenj tė tokės. Midis kėtyre partive u bė njė luftė e ashpėr pėr pushtet. Ardhja nė pushtet e njėrės sillte me vete mėrgimin e partizanėve tė partisė tjetėr. Dante kėshtu krenohet nėpėrmjet gojės sė gibelinit Farinata deli Uberti pėr familjen e tij:

    ... dhe tha: " U treguan armiq krenarė

    me mua, gjyshėrit dhe partinė time,

    prandaj dy herė ata i paē shpėrndarė!". (Ferri, K. 10, vv. 46 - 4

    Dante mori pjesė nė kavalerinė e Komunės si kalorės dhe pati disa nėpunėsira. Nė vitin 1301 u dėrgua si ambasador i komunės nė San Xhiminjano pėr t'u mbushur mendjen toskanėve qė tė bėhen bashkė e tė mos i nėnshtrohen pushtetit tė papės. Nė vitin 1302, ndėrsa ishte dėrguar si ambasador pranė Papės, ai u dėnua nė mungesė bashkė me mjaft qytetarė tė tjerė nga guelfėt e zinj (qė ishin pėr pushtetin e papės), si kundėrshtar i pushtetit papėnor dhe shkaktar turbullirash, me njė gjobė prej 5000 florinėsh dhe me pėrjashtim tė pėrhershėm nga ushtrimi i ofiqeve zyrtare. Sipas vendimit gjyqėsor, ai qė nuk paguante gjobėn ekzekutohej duke u djegur i gjallė. Dante bashkė me tė tjerė, duke mos patur mundėsi tė mbrojnė veten apo tė paguajnė gjobėn, pranuan pasojat e kėtij dėnimi: mėrgimin.

    Mėrgimi qe i rėndė. Nė fillim ai bashkėpunoi me shokėt e tij nė mėrgim pėr t'u kthyer pėrsėri nė vendlindje, por shumė shpejt u nda prej tyre. Mendimet pėr Firencen dhe qėndrimin e fiorentinėve ndaj tij ai i shpreh nėpėrmjet Bruneto Latinit (Ferri, K. XV, vv. 61-76), i cili, pasi i thotė se nė kėtė qytet, qė ėshtė bėrė "fole pėr tė pandershėm", tė ardhurit qė kanė mbushur qytetin ēdo tė mirė do ta shohin me armiqėsi, dhe "qejf tė tė grijnė dy partitė kanė", e kėshillon qė tė mbėshtetet nė "fatin e mbarė" dhe tė mos shpresojė nė dashamirėsinė e bashkėqytetarėve. Nė fillim u strehua tek sundimtarėt e Veronės, por pastaj u largua prej tyre dhe u end nėpėr oborret e sundimtarėve qė kishin namin e njėrėzve dashamirės tė arteve dhe shkencės. Dante shpesh ankohet pėr fatin e tij, duke e krahasuar veten me njė barkė pa vela e pa timon qė era e shpie sa nė njė port nė tjetrin.

    Por mėrgimi pati edhe njė pasojė pozitive: ai e zgjeroi horizontin e Dantes, i cili nga njė qytetar i Firences u bė qytetar i gjithė Italisė. Duke qenė i mėrguar, Dante u ballafaqua me Italinė e kohės, ku sundonte pėrēarja dhe jo ligji, dhe kjo e pasuroi eksperiencėn e tij jetėsore dhe, si rrjedhim, edhe librin e tij.

    Dante nuk pati fatin tė kthehej nė qytetin e vendlindjes. Ai vdiq nė mėrgim. Nė verėn e vitit 1321 shkoi me njė mision diplomatik nė Venedik. Gjatė udhėtimit u sėmur dhe vdiq nė shtator nė Ravenė.

    Dante u dha shumė pas studimit tė filozofisė, sidomos tė veprave tė Aristotelit, studimit tė poezisė latine dhe nė tė njėjtėn kohė ai studjoi poezinė popullore tė trubadurėve. Ka mendime, tė paverifikuara, se ai ėshtė autori i njė pėrkthimi tė reduktuar nė italisht tė "Romanit tė Trėndafilit", kryeveprės sė poezisė trubadure, nė 232 sonete.

    Dante shkruajti kėto vepra nė italisht dhe latinisht: Jeta e Re"(Vita Nuova), Rimat (Rime ose Canzoniere), Gostia (Convivio), Mbi Elokuencėn popullore (De Vulgari Eloquentia), Monarkia (Monarchia), Letra (Epistole), Ekloge (Egloghe - dy nė latinisht).

    Tė gjitha kėto vepra, tė cilat dėshmojnė pėr punėn e madhe tė bėrė nga Dante pėr pėrsosjen e gjuhės popullore italiane dhe shndrrimin e saj nė njė gjuhė kulture, pėr thellimin e mendimit filozofik dhe zgjerimin e erudicionit, qenė njė parapėrgatitje pėr kryeveprėn e tij Komedia Hyjnore (La Divina Comedia).

    Komedia , qė u quajt Hyjnore vetėm mė vonė, nė njė botim tė vitit 1555, u hartua nga Dante midis viteve 1304-1320.

    Nė njė letėr qė i dėrgoi njė miku dhe mecenati tė tij, Dante shpjegon kuptimin dhe ndėrtimin e Komedisė. Sipas tij, kuptimi i poemės ėshtė i dyfishtė: i drejtėpėrdrejtė - gjendja e shpirtrave pas vdekjes, dhe alegorik - se njeriu, qė ka aftėsinė tė vendosė vetė pėr veprimet e tij, merr nga drejtėsia hyjnore ndėshkimin apo shpėrblimin qė meriton. Pra, me tė drejtė ėshtė thėnė se subjekti kryesor i kėsaj vepre ėshtė "Drejtėsia" dhe vendosja e saj.

    E vėrteta ėshtė se poema ka njė strukturė komplekse alegorish e simbolikash, tė planeve tė ndryshme, pėr shpjegimin e tė cilave kanė vrarė dhe vazhdojnė tė vrasin mendjen shumė studjues dhe komentues, por kjo nuk pengon aspak qė ajo tė jetė plotėsisht e kapshme nga lexuesi nė kuptimin e saj tė drejtpėrdrejtė.

    Forma e poemės ėshtė gjithashtu e dyfishtė. Struktura e saj mbėshtetet nė numrin tre nė raport me numrin njė: ka tre kantika (Ferri, Purgatori dhe Parajsa), tė ndara secila nė 33 kėngė, qė pėrbėjnė gjithsejt 99 kėngė nė raport me njė kėngė (Kėngėn e parė tė Ferrit qė shėrben si hyrje). Vargjet janė tė ndarė gjithashtu nė tercina (strofa me tre vargje). Vargu i parė dhe i tretė rimojnė bashkė, ndersa i mesit rimon me vargun e parė dhe tė tretė tė tercinės pasardhėse. Kjo rimė "trefishe" ėshtė shpikje artistike e vetė Dantes. Pėrdorimi i numrit tre pėrputhet me konceptin e Dantes se arti ėshtė imitim i natyrės (jetės), qė pėrshkohet nga Trinia e Shenjtė e Krijuesit. Prandaj dhe ky numėr manifestohet vazhdimisht nga Dante nė poemė, ashtu siē manifestohet ai nė jetė nga Providenca. Vargu ėshtė trokaik, pra rrokja e fundit ėshtė gjithnjė paraoksitone dhe lejon tė ketė njė pauzė mė tė madhe midis vargjeve, gjė qė, krahas rimės trefishe, bėn qė poezia tė tingėllojė veēanėrisht melodioze dhe harmonike.

    Dante e quajti veprėn e tij Komedi duke u nisur nga ligjet e Retorikės, ku pėrcaktoheshin tre stile: i lartė (tragjik), i mesėm (ose komik) dhe i ulėt (elegjiak o bukolik). Sipas Dantes, vepra e tij nuk ishte e stilit tė lartė, por tė mesėm, pėr shkak tė zhvillimit tė aksionit (sepse kėtu veprimi fillon i trishtuar dhe mbaron i gėzuar , e kundėrta ndodh me tragjedinė) dhe tė gjuhės (kėtu pėrdoret gjuha e folur italishte dhe jo latinishtja si gjuhė e stilit tė lartė). Siē e thamė mė lart, "Hyjnore" ajo u quajt vetėm mė vonė nga pasardhėsit pėr vlerat e saj tė larta poetike dhe tė pėrmbajtjes.

    Poeti e paraqet veten si njė njeri tė privilegjuar nga Hiri hyjnor qė tė bėjė njė shtegtim nė botėn e pėrtejvarrit duke kaluar tri pjesėt e saj: Ferrin, Purgatorin dhe Parajsėn. Dante takon mjaft shpirtėra tė ndėshkuar (nė Ferr) apo tė shpėrblyer (nė Purgator dhe Parajsė) nga drejtėsia e Perėndisė.

    Udhėtimi nėpėr Ferr zgjat aq kohė sa kohė pati kaluar nga zbritja e Krishtit nė Varr deri nė Ringjalljen e tij. Nė Purgator shpirtėrat pastrohen pėr nė Parajsė, ku shkojnė shpirtrat e bekuar nga Hiri Hyjnor. Ky ėshtė njė shtegtim qė bėhet duke patur "Perėndinė nė mendje dhe zemėr" . Ai ėshtė gjithashtu njė alegori pėr rrugėn qė pėrshkon njeriu nė jetė.

    Udhėheqėsi i tij nėpėr Ferr ėshtė Virgjili, i cili e shoqėron atė edhe nė Purgator. Pastaj atė e shoqėron Beatriēja, bashkė me tė cilėn ai ngjitet nė sferat e planetėve dhe tė yjeve tė Parajsės, ku takohet me shpirtrat e bekuar qė zbresin pėr ta pėrshėndetur.

    Duke dalė nga pylli i errėt i mėkateve, poeti takon Virgjilin, i cili me porosinė e Beatriēes, mishėrimi i hirit dhe i bekimit hyjnor, bėhet udhėrrėfyesi i tij nėpėr Ferr. Ata futen nė portat e Ferrit nė vigjilje tė sė Premtes sė Zezė tė vitit 1300. Sėbashku kalojnė nėntė rrathėt e Ferrit dhe sosin nė qendėr tė tokės, ku shohin Luciferrin (Satanain) tė prangosur nga graviteti i tokės dhe akulli i urrejtjes sė pėrjetshme.

    Tre janė mėkatet kryesore qė ndėshkohen nė Ferr: mospėrmbajtja, dhuna dhe mashtrimi. Sipas Dantes, Ferri ėshtė vendi i ndėshkimit tė ēdo dhune, e cila mund tė ushtrohet ndaj Krijuesit, tė afėrmėve dhe vetėvetes.

    Sistemi moral i Ferrit tė Dantes ėshtė njė shkrirje e kujdesshme e teologjisė sė krishtere me etikėn pagane. Etika e Aristotelit shėrben si burim i parė. I gjithė vizioni i Dantes pėr botėn e pėrtejme pėrshkohet nga kristianizmi i ndėrthurur me paganizmin. Ky ishte vizioni i kohės sė Dantes. sepse botėkuptimi i krishterė i kohės u pasurua shumė nga zbulimi i veprave tė Aristotelit dhe thellimi nė studimin e trashėgimisė kulturore greko-latine. Kėshtu Ferri, vendi i ndėshkimit hyjnor, ndėshkim qė zbatohet nga djajtė, sipas doktrinės sė krishtere, ėshtė i mbushur me qėnie tė mitologjisė antike: Fati, Gjigantėt, Minosi, Cerberi, Flegjasi, Karonti etj.

    Nė epiqendėr tė veprės ėshtė vetė autori.

    Nga njėra anė, bota qė ai pėrshkruan ėshtė krijesė e tij, e imagjinatės sė tij, mbėshtetur nė teologjinė e krishtere dhe etikėn pagane, nga ana tjetėr, ai shėtit nėpėr tė si njė kalimtar i rastit, nė njė kohė kur, siē thamė, vetė ėshtė gjyqtari, ndėshkuesi dhe njeriu qė ka gjetur mėnyrat mė tė pėrshtatshme tė ndėshkimit.

    Nga njėra anė ai ėshtė vetė gjyqtari gjakftohtė dhe objektiv, qė i ka dhėnė seicilit atė qė i takon, nga ana tjetėr, duke qenė prej mishi e kocke, na paraqitet si njė njeri, brenda tė cilit vlojnė dashuria dhe urrejtja, admirimi dhe pėrbuzja, mėshira dhe ndjenja e hakmarrjes, tek i cili shfaqen jo vetėm ndjenjat e holla tė simpatisė, por dhe tė pėrbuzjes, jo vetėm keqardhja e ēiltėr fisnike, por edhe keqdashja cinike zemėgurė.

    Nė kėtė botė tė pėrtejme tė dhimbjes sė pėrjetshme shohim njė galeri personazhesh: figura historike tė tė gjitha kohėrave, tė tė gjitha fushave: politikės, filozofisė, kulturės, por edhe bashkėkohės, miq apo armiq tė poetit, qė do tė kishin mbetur krejt tė panjohur po tė mos i kishte rrokur, pėr shkak tė miqėsisė apo armiqėsisė, pena e poetit tė madh.

    Nė letrėn qė pėrmendėm mė lart Dante shkruan: " ... mund tė themi shkurt se fundi i tė tėrės (i komedisė simė) ėshtė qė tė nxirren tė gjallėt nė kėtė jetė nga gjendja e mjeruar dhe tė udhėhiqen pėr nė gjendjen e bekuar"", me fjalė tė tjera qė njeriu tė ēlirohet nga mėkatet dhe tė perfeksionohet moralisht.

    Nė Komedinė e Dantes ndjehen edhe filizat e epokės qė ėshtė nė lindje e sipėr. Pikėrisht nė kėtė vepėr, ai ndėr tė parėt i thuri njė himn madhėshtor njeriut-sipėrmarrės tė guximshėm, qė nuk ngurron tė flijojė veten pėr tė zgjėruar njohuritė mbi botėn. Nė Kėngėn e njėzetegjashtė, njė nga kėngėt mė tė bukura tė Ferrit, ai pėrshkruan udhėtimin e fundit tė Odiseut, i cili u drejtohet shokėve tė tij me kėto fjalė:

    "Vėllezėr, - thashė, - qė nė perėndim

    arritėt nėpėr rrugė aq tė vėshtirė,

    sa ende gjallė e kemi ēdo ndijim,

    pak jetė qė na mbeti me dėshirė

    le ta flijojmė pėr tė njohur botėn,

    qė prapa diellit shtrihet si shkretirė. (Ferri, K. XXVI, vv. 112-117)

    Nė Komedi u mishėrua puna e madhe, e gjatė dhe kėmbėngulėse qė kishte bėrė Dante pėr pėrsosjen e tij si artist dhe mendimtar. Ai arriti tė krijojė njė kryevepėr me vlera unikale artistike, tė japė gjykimin pėr njerėzit e kohės sė shkuar dhe bashkėkohėsit, dhe ta bėjė gjuhėn e popullit tė thjeshtė italian njė gjuhė tė madhe kulture.

    Vepra e Dantes edhe sot demaskon dhunėn qė pėr fat tė keq vazhdon tė ushtrohet kundėr popujve dhe kundėr individit.

  2. #2
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E PARĖ

    Nė mesin e shegtimit tim nė jetė
    u gjenda nė njė pyll tė zi tė errėt
    se kisha humbur rrugėn e vėrtetė .
    Si ishte pylli as me mend nuk merret 4
    ish i zi, i ashpėr dhe i egėr.
    Kur mė kujtohet dridhem prapė nga tmerret.
    E hidhur ėshtė vdekja pak mė tepėr! 7
    Pėr tė treguar atje ē’tė mira gjeta,
    do tė pėrmend edhe ndonjė gjė tjetėr.
    Nuk di tė them si brenda pyllit mbeta 10
    se gjumi sytė fort m’i pat platitur
    kur rrugėn e vėrtetė i mjeri treta.
    Pastaj kur rrėzė kodrės pata arritur, 13
    atje ku merrte fund ajo luginė,
    qė zemrėn plot me frikė ma pat tronditur,
    vėshtrova lart dhe kodrėn pashė nė shpinė 16
    me rreze veshur tė atij planeti ,
    qė ēdo shtegtari nėpėr udhė i prin.
    M’u duk aherė se disi zateti 19
    ai tmerr qė zemrėn time kish pushtuar
    njė natė qė kalova nė ankth, i shkreti.
    Si ai njeri qė fort duke gulēuar 22
    kur del nė breg nga deti shkumė e valė,
    vėshtron prapė ujėt dallgėsh shkumėzuar,
    kėshtu dhe shpirti im qė rend e s’ndal, 25
    u kthye rrugėn prapa tė vėshtronte,
    nga ku i gjallė askush nuk mund tė dalė.
    Pak trupn’ e lodhur lashė tė pushonte 28
    dhe nisa rrugėn nėpėr breg tė shkretė,
    mė poshtė kėmbė e ndalur diē qėndronte.
    Sa kisha nisur njė si tė pėrpjetė, 31
    kur stisur lara-lara njė panterė
    pėrpara del e shkathėt dhe e lehtė.
    Krejt rrugėn time duke e ndėrprerė, 34
    mu para meje bisha kish qėndruar,
    sa bėra mend tė kthehem disa herė.
    Mėngjes i herėt ish, nė tė aguar, 37
    dhe dielli ngrihej lart me yllėsitė,
    si ditėn kur me dashuri t' amėshuar
    krijoi Tenzot tė gjitha bukuritė. 40
    Veē shpresė mė jepnin mua pėr tė shpėtuar
    nga bisha me lėkurėn ngjyrė e dritė
    mėngjesi i herėt, stinė e lulėzuar. 43
    Por zemra zu’ nga frika shpejt tė dridhej
    prej pamjes sė njė luani tė kreshpėruar.
    M’u duk sikur mbi mua ai desh tė hidhej 46
    me kokėn lart, tėrbuar nga uria.
    Nga frika edhe ajri zu’ tė mblidhej.
    Dhe njė ulkonjė, qė plot tė kėqia 49
    pėshtillte nė njė trup krejt tė drobitur
    dhe mijėra njerėz kish rrėnuar, lubia,
    me frikė zemrėn fort ma pat tronditur. 52
    Nga pamja e saj mizore i tmerruar
    i humba shpresat majės pėr t’iu ngjitur.
    Si ai qė mall gjithnjė ka grumbulluar 55
    dhe rastin qė ta humbė kur koha sjell
    veē humbjen rri mendon duke lotuar,
    kjo bishė njė tė madh trishtim mė ndiell 58
    dhe qetė-qetė duke m’u avitur
    mė shtyn atje ku s’lindi kurrė diell.
    Kur nė humnerė isha duke shkitur 61
    mė doli para njė imazh i zbehtė,
    qė heshtj’ e gjatė krejt e kish nemitur.
    Atė kur pashė te ky vend i shkretė: 64
    "Mėshirė ki pėr mua,- tėrė ankth e grisha,-
    kushdo qofsh, hije a njeri vėrtetė!"
    Ai m’u pėrgjigj: "Njeri nuk jam, por isha. 67
    Lombardė i pata tė parėt e mi tė vjetėr,
    dy prindėrit nga Mantova i kisha.
    Nėn Julin linda, por nėn njė tjetėr 70
    jetova, nėn Augustin tim tė mirė,
    kur zotat ishin fare tė gėnjeshtėr.
    Poet qeshė e kėndova me dėshirė 73
    shtegtimet qė pat bėrė Ene kryetrimi
    kur shembėn grekėt Trojėn pa mėshirė.
    Po ē’pate ti? Ē’do te ky vend trishtimi? 76
    Pėrse s’i ngjitesh majės sė bekuar,
    qė ėshtė arsye dhe nism’ e ēdo gėzimi?"
    "Virgjili qėnke, ai krua i kulluar 79
    nga rrjedh njė lumė i gjerė poezie!"-
    unė u pėrgjigja krejt i turpėruar.
    "Ti, qė pėr poetėt je simbol lavdie, 82
    mė ndih se veprėn tėnde e studiova
    me zell e plot me ndjenja dashurie.
    Autor e mjeshtėr je qė preferova, 85
    tė ėmblin stil e mora veē prej teje,
    prej tij nė jetė aq shumė u lartėsova.
    Shih bishėn qė do prapa tė mė kthejė, 88
    ec mė shpėto, o mendimtar i vjetėr,
    se gjakun po ma ngrin qė rrjedh ndėr dejė!"
    "Ti duhet tė vazhdosh njė rrugė tjetėr, - 91
    ai m’u pėrgjigj, tek qaja duk’ e parė, -
    po deshe tė shpėtosh nga pyll’ i egėr.
    Kjo bishė qė tė bėri pėr tė qarė 94
    nuk lė njeri tė ndjekė rrugn’ e nisur,
    ca i pengon, por shumė i lė tė vrarė.
    Natyra fort makute e ka stisur, 97
    ajo urinė dot s’e shuan kurrė,
    pas ngrėnies ndihet mė e babėzitur.
    Ajo lloj-lloj gjallese merr pėr burrė 100
    dhe mė do marrė sa tė vijė ai Veltėr,
    nė hu qė do ta ngordhė e nė torturė.
    S’lakmon Ai pasurinė apo gjė tjetėr, 103
    por veē virtytet, dijet, dashurinė,
    prej Feltri do sundojė e gjer nė Feltėr,
    do jetė ai shpėtimtar pėr Italinė. 106
    Pėr tė Kamila e virgjėr jetėn fali,
    Euriali, Turni, Nisi bėnė flinė.
    Prej tij lubia vrapin s’do ta ndali, 109
    nė ferr do mbyllet bisha e mallkuar,
    nga ku dikur zilia e shtyu tė dali.
    Dhe pėr tė mirėn tėnde kam gjykuar 112
    qė ty tė prijė nė kėto shtegtime.
    Kam pėr tė ēuar ty nėpėr vend t’amėshuar
    atje ku do tė shohėsh veē mundime, 115
    ku vdekje tjetėr lut pėr tė shpėtuar
    ēdo shpirt antik me lotė e pėrgjėrime.
    Tė shohėsh si mbi zjarr pa u ankuar 118
    rri kush ka shpresė lart pėr tė arritur,
    atje ku prehen shpirtat e bekuar.
    Kur lart tė vijė koha pėr t’u ngjitur, 121
    njė shpirt m’i denjė ty atje tė shpie,
    me tė do t’ecėsh nėpėr vend tė ndritur.
    Se sundimtari i asaj mbretėrie, 124
    me mua, njė rebel qė s’ndoqa mėsimet,
    nuk do tė ngjitet asnjeri nė qieje.
    Kudo sundon ai, por atje shpall ligjet, 127
    atje ka fronin, ka atje selinė.
    Oh, ėshtė i lumur kush prej tij lart ngjitet!"
    Dhe unė i them: "Poet, pėr perėndinė 130
    qė ti nė jetė s’pate adhuruar,
    shpėtomė nga ky pyll, ku vdekja nxin,
    Mė shpjer atje ku ti mė ke treguar 133
    qė tė shikoj pak portėn e Shėn Pjetrit
    dhe shpirtrat, pėr tė cilėt je trishtuar!"
    Ai u nis. Unė pas i vajta mjeshtrit. 136

  3. #3
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    Vargu l. Nė mesin - Dante lindi nė vitin l265. Nėse mosha mesatare e njeriut ėshtė 70 vjeē, mund tė mendojmė se bėhet fjalė pėr vitin l300, kur Dante ishte 35 vjeē. V. 2. njė pyll - Simbol i jetės mėkatare. V. l3. rrėzė kodrės - simbol i virtytit. V. l7. tė atij planeti - Dielli. nė Antikitet mendohej se dielli ishte njė planet qė vėrtitej rreth tokės. V. 30. mė poshtė - Poeti heziton tė ngjitet. V. 32. njė panterė - simbol i epsheve njerėzore. V. 38. Yllėsia e Dashit, ku ndodhet dielli nė pranverė. sipas besimit tė krishterė, nė kėtė kohė e krijoi Zoti botėn. V. 45. njė luani - - simbol i krenarisė dhe dhunės. V. 49. njė ulkonjė - simbol i lakmisė. V. 62. njė imazh - Ėshhtė Virgjili, poet i shquar romak, autor i Eneidės (70-l9 p. e. s.). Virgjili bėhet udhėrrėfyes i poetit nėpėr Ferr dhe Purgator. V. 68. lombardė - Virgjili ishte nga krahina e Mantovės qė quhej Lombardi. V. 70. Nėn Julin - Jul Cezari (vrarė nė vitin 44 p.e.s.). V. 71. nėn Augustin - Perandori romak August (v.27 p.e.s. deri nė v. l4 tė e.s.). V. 74. Ene - Heroi i "Eneidės". V. 91. njė rrugė tjetėr - Dante duhet mė parė tė vizitojė botėn e pėrtejvarrit . V. 101. Veltėr - Veltėr nė italisht do tė thotė langua, qen, por kėtu, nė mėnyrė alegorike, Dante bėn fjalė pėr njė qėnie tė mveshur me atributet e pushtetit dhe tė drejtėsisė absolute qė do ta ēlirojė Italinė nga lakmia e sundimtarėve tė saj. V. 105. Feltėr - Vend i diskutueshėm dhe i papėrcaktuar. V. 107. Kamila - E bija e mbretit tė Volshėve, vrarė nė luftė me Trojanėt. V. 108. Euriali, Turni, Nisi - Personazhe tė "Eneidės" vrarė nė luftėrat midis trojanėve dhe vendasve. V. 114. nėpėr vend t’amėshuar - Ferr. V. 116. vdekje tjetėr - Mėkatarėt e vdekur trupėrisht, luten tė vdesin shpirtėrisht pėr tė shpėtuar nga vuajtjet nė Ferr. V. 118. mbi zjarr - Zjarri i Purgatorit. V. 122. Njė shpirt m’i denjė - Beatriēja. V. 125. rebel - Virgjili ishte pagan. V. 133. portat e Shėn Pjetrit - Portat e Qiellit, ruhen nga njė engjėll, mėkėmbės i Shėn Pjetrit.

  4. #4
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E TRETĖ

    "KĖTEJ TI SHKON NĖ NJĖ QYTET TĖ VUAJTUR,
    KĖTEJ TI SHKON NĖ DHEMBJEN E PAMATĖ,
    KĖTEJ TI SHKON TEK NJERĖZ KREJT TĖ SHUAJTUR;
    U SHTY NGA DREJTĖSIA KRIJUESI I LARTĖ; 4
    FUQIA HYJNORE DHE DREJTĖSIA E KULLUAR
    MĖ STISĖN TOK ME DASHURINĖ E PARĖ;
    VEĒ SĖ PĖRJETSHMES ASGJĖ S’QE KRIJUAR 7
    PĖRPARA MEJE; UNĖ RROJ JETĖ E MOT;
    KUSH HYN KĖTU MĖ S’KA PĖR TĖ SHPRESUAR!"
    Ja fjalėt qė lexova nė njė portė 10
    me bojė fare t’errėt sipėr shkruar.
    I them: "Mėsues, kuptimin s’kapkam dot!"
    Ma ktheu ai si njė njeri i zgjuar: 13
    "Kėtu do lėnė prapa ēdo dyshim,
    kėtu ēdo ligėsi do shpejt harruar.
    Siē tė kam thėnė, tek ai vend do vijmė, 16
    ku njerėz sheh qė dhembja aq i tret,
    sa mendjen humbin e ēdo gjykim".
    Pastaj mbi timen dorėn e pėshtet, 19
    pėr tė mė dhėnė mua pak kurajė,
    dhe qetėsisht mė fut nė botn’ e fshehtė.
    Aq psherėtima, klithma, kujė e vaj 22
    ushtonin nėn njė qiell pa yje-sterrė,
    sa nė fillim ia nisa shpejt tė qajė.
    Tė ndryshme gjuhė, tė folme tmerr, 25
    plot fjalė dhembjesh, zemėrim i thellė,
    pėrplasje duarsh tok me zė tė ējerrė
    s’pushonin kurrė nėn tė fėlliqtin qiell. 28
    Arrinte zallahia n’atė shkallė,
    sa dukej rėrėn ngrinte lart pėshtjellė.
    Prej frikės mendja vinte krejt vėrdallė, 31
    prandaj i them: "Mėsues, ē’ėshtė ky tmerr?
    Ē’mundim i ndrydh tė shkretėt vallė?".
    Dhe ai mė tha: "Nė gjendje kaq tė mjerė 34
    i kanė shpirtrat veē ata fatzinj
    qė mirė as keq nuk bėnė as njė herė.
    Me ta pėrzihen shpirtrat e kėqij 37
    tė engjėjve qė s’qenė rebeluar,
    por qė as besė s’patėn n’perėndinė.
    Qiejt i dėbuan pėr tė mos u shėmtuar, 40
    as ferr’ i thellė s’i pranoi kurrė,
    shkak s’patėn djajt pėr t’i mėshiruar".
    I them: "Mėsues, ē’ėshtė kjo torturė, 43
    qė i mundon kaq fort sa derdhin lotė?"
    M’u gjegj ai: "Dhe aq gjatė s’po e thur.
    Kėta as vdekjen s’e kėrkojnė dot. 46
    Pėr ta kjo jetė ėshtė aq e ligė,
    sa luten pėr njė fat tjetėr krejt mė kot.
    Nė botė s’lanė gjurmė qė s’u fik, 49
    mėshirė s’meritojnė, as drejtėsi,
    nuk po ta zgjas mė, por shiko dhe ik".
    Tek po vėshtroja, shoh si me shpejtėsi 52
    shkon si flamur njė duke u vėrtitur,
    aq sa dhe vrapin si ta ndalė nuk di.
    Njė mizėri vjen pas duke roitur, 55
    sa kurrė s’do ta kisha pas besuar,
    qė vdekja aq fatzinj tė kish goditur.
    Pastaj, kur ca ndėr ta pata dalluar, 58
    shpejt njoha unė hijen e atij
    qė post tė madh prej frike pat lėshuar.
    Shpejt e kuptova se ky me siguri 61
    ish sekti i formuar nga tė dėnuarit,
    qė s’i desh zoti, as armiqt’ e tij.
    S’u bėnė gjallė kurrė tė mallkuarit, 64
    prandaj, ashtu tė zhveshur pėr munxyrė,
    i mbytnin miza e grerėza sė kafshuari.
    U rridhte gjaku ēurk nėpėr fytyrė 67
    qė thithej tok me lotėt i pėrzjerė
    te kėmbėt nga ca krimba fort tė ndyrė.
    Me qė mė la tė shoh njė copė herė, 70
    ca njerėz bregut lumit pashė unė.
    "Mėsues, lejomė, - i thashė atėherė, -
    tė di se cilėt janė e ēfarė i shtyn 73
    pėrtej me kaq nxitim pėr tė kaluar,
    siē shoh nė dritėn qė aq dobėt hyn".
    Dhe ai mė tha: "Shpejt ke pėr ta kuptuar, 76
    kur ne t’i kemi ndalur hapat tanė
    nė lumė t’Akerontit tė trishtuar".
    I shpura sytė e turpshėm unė mėnjanė 79
    prej frikės mos nga pyetjet u mėrzit
    dhe heshta lumit sa i vajtėm pranė.
    Njė varkė vjen drejt nesh, qė e vozit 82
    njė plak i zbardhur pleqėrie sė thellė.
    Bėrtet ai: " Mjerė ju me kėtė shpirt!
    Mė mos shpresoni qė tė shihni qiell! 85
    T’ju shpie erdha tek ai breg pėrballė,
    qė akull ka dhe terr e zjarr veē vjell.
    Dhe ti qė je kėtu, o shpirt i gjallė, 88
    Shpejt ndahu nga kėta qė kanė vdekur!".
    Kur pa se nuk po merrja vesh me fjalė,
    "Kjo s’ėshtė rrugė a port ti pėr tė prekur 91
    nė breg, - mė tha. - Kėtej s’ke pse kalon!
    Gjej varkė tjetėr rrugėn pėr tė ndjekur!".
    I thotė prijsi : " Mos u nxeh , Karon! 94
    Kėshtu tė bėhet lart u pėrcaktua,
    ku bėjnė ē’duan. Tjetėr kot kėrkon!".
    Fytyra e kėrleshtė iu qetua 97
    varkarit tė kėnetės sė lerosur,
    qė sytė i kish me flakė e zjarr qarkuar.
    Por shpirtrat, lakuriq e handakosur, 100
    kėrcitėn dhembėt e ndėrruan ngjyrė
    me fjalėt vrerė porsa i pat kanosur.
    Mallkonin Zotin, prindėrit e tyre, 103
    gjininė njerėzore, vend e farė,
    dhe orėn qė i lindi pėr munxyrė
    Pastaj u mblodhėn gjithė duke qarė 106
    nė breg tė atij lumi tė mallkuar
    qė pret kė s’ēan pėr Zotin kokėn fare.
    Ky djall Karon, me sy tė flakėruar, 109
    tė gjithė i grish, i mbledh duke bėrtitur,
    me rremė e godet ēdo tė vonuar.
    Sikur nė vjeshtė, vyshkur e venitur, 112
    bie gjethi njė pėr njė dhe trung’ i tharė
    sheh petkat dheut hapur e ronitur,
    dhe e Adamit e mallkuara farė 115
    njė e nga njė u ngjit nė breg atėherė,
    si zogjt qė ndjell nė kurth njė zog kėngėtar.
    Ata u dyndėn nėpėr dallgėt sterrė 118
    dhe, para se nė breg tė kishin zbritur,
    u mblodh njė turmė tjetėr menjėherė.
    "Im bir, - mė tha mėsuesi zemėrndritur, - 121
    kėta qė Zoti s’pat me sy tė mirė
    kėtu nga tėrė vendet kanė arritur.
    Dhe s’e kalojnė lumin me pahir, 124
    sepse hyjnorja drejtėsi i shtyn
    qė frika shpejt t’u kthehet nė dėshirė.
    Kėtu njė shpirt i mirė kurrė s’hyn, 127
    prandaj nėse Karoni t’ėshtė akėrruar,
    kupto kjo sjellje ku e ka arsyen".
    Lėndin’ e errėt, ai me tė mbaruar, 130
    nga dridhj’ e fortė befas qe tronditur.
    Mė dirset balli duke e kujtuar!
    Njė erė dheu e vaji pati ngritur 133
    qė dritėn e pėrskuqi aqė shumė
    sa ndjenjat shpejt m’i pat fashitur.
    Dhe rashė siē bie njė qė vdiq pėr gjumė. 136

  5. #5
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. l-9. Mbishkrim mbi portat e Ferrit. Sipas doktrinės sė krishtere, Ferri u krijua nga Trinia e Shenjtė: Ati (fuqia hyjnore), Biri (Urtia e kulluar) dhe Shpirti i Shenjtė (Dashuria e parė). U krijua enkas pėr tė ndėshkuar Luciferin. Para tij s’qe krijuar asgjė veē sė pėrjetshmes (qiellit, tokės dhe engjėjve). V. 32. ē’ėshtė ky tmerr? - Poeti sheh midis portave tė Ferrit dhe brigjeve tė Akerontit njė hapėsirė tė mbushur me shpirtrat e atyre qė nuk bėnė as mirė as keq. Mu pėr kėtė arsye ata nuk meritojnė as tė dėnohen, as tė shkojnė nė Parajsė. V. 37. Me ta pėrzihen shpirtrat e kėqij - Janė shpirtrat e engjėjve qė s’u bashkuan as me Perėndinė, as me Luciferin, kur ky ngriti krye. V. 59. hijen e atij - Papa Ēelestin V qė u zgjodh nė kėtė post nė vitin l294, kur ishte 79 vjeē. Ai dha dorėheqje pas pesė muajsh i shtyrė nga kardinali Benedeto Kaetani, i cili e trashėgoi me emrin e Bonifacit VIII. Ky e futi Ēelestinin nė burg dhe e mbajti aty gjersa vdiq. V. 78. Akeronti - Nė botėn antike lum i pėrtejvarrit. Ai rrjedh edhe nė Ferrin e Dantes. Nė fillim ai quhet Akeront (gr. lumi i trishtimit) dhe pėshtjell rrethin e parė tė Ferrit. Pastaj zbret poshtė dhe formon kėnetėn e Stigjes (gr. i urryer), nė tė cilėn ndėshkohen zemėrakėt. Mė tutje ai kthehet nė Flegjeton (gr. pėrvėlues). Pasi pėrshkon me kėtė emėr pyllin e vetėvrasėsve dhe shkretirėn, ku bie shiu i zjarrtė, ai bie si njė katarakt plot zhurmė dhe derdhet nė thellėsi. Nė qendėr tė tokės ai kthehet nė liqenin e ngrirė tė Kocitit.V. 83. njė plak i zbardhur - Karonti, qė transportonte shpirtrat nė botėn antike tė pėrtejvarrit. Tė njėjtėn gjė bėn ai edhe nė ferrin e Dantes. V. 93. Gjej varkė tjetėr - Me qė Dante nuk ėshtė i dėnuar, Karonti mendon se ai duhet tė udhėtojė me njė varkė tjetėr, mė tė lehtė, qė i shpie shpirtėrat nė Purgator.

  6. #6
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E PESTĖ



    Dhe zbritėm ne nga rrethi i parė

    nė rreth tė dytė. Vend mė pak ai zinte,

    por dhembjet shpirtrat bėnin pėr tė qarė.

    Tek porta Minosi i frikshėm rrinte, 4

    ckėrrmitej kur gjykonte vdekatarėt,

    dėnonte dhe nė terr me bisht i shpinte.

    Kur dilnin para tij ata qyqarėt, 7

    secili fajet njė pėr njė rrėfente,

    nė ferr tė zi njė vend pėr mėkatarėt

    ky njohės i mėkatit vrik e gjente. 10

    Pėshtillte veten ai me bisht aq herė

    sa rrathė poshtė t’i hidhte i pėlqente.

    Pėrpara tij plot njerėz ka pėrherė, 13

    me rradhė vijnė ata pėr t’u gjykuar,

    flasin, dėgjojnė e flaken nė humnerė.

    "O ti qė vjen nė strehėn e mjeruar", - 16

    mė thotė Minosi sa sheh tė afrohem

    dhe lė mėnjanė punėn e mallkuar.

    "Shih si po hyn dhe kujt po i besohe! 19

    Mos u gėnje nga port’ e gjerė tepėr!".

    Por prijsi im i tha: "Pse i akrrohe?

    As rrugėn mos ia zėr, se fati i epėr 22

    ia ka caktuar. Kjo u vendos nė qieje,

    ku bėjnė atė qė duan. Mos pyet gjė tjetėr!".

    Ofshama dhembjesh veshi nis tė ndiejė, 25

    sepse tani tek vendi paē arritur,

    ku vaj i madh fillon qė tė shpėrthejė.

    Ky vend i zi, qė drita nuk ka ndritur, 28

    gjėmon e shfryn si deti prej shtrėngate

    nga erėra tė kundėrta i goditur.

    Duhi e ferrit kurrė nuk tulatet 31

    dhe bart me vete shpirtrat nė pėshtjellė,

    i tund, i shkund, sa i cfilit tė ngratėt.

    Dhe kur arrijnė mu mbi hon tė thellė 34

    ata bėrtasin, qajnė edhe gjėmojnė,

    ata mallkojnė zotin lart nė qiell.

    Mė thotė prijsi se kėshtu ndėshkojnė 37

    ata qė veē mėkate bėjnė epshore

    dhe qė arsyen pasionit ia nėnshtrojnė.

    Si gargujt qė nė mot tė keq dėbore 40

    nė rresht tė dendur enden krahėhapur,

    kėshtu pėrplasen shpirtrat mėkatnore,

    sa poshtė-lart nga era hallakatur. 43

    Nuk kanė shpresa qė t’i ngushėllojnė,

    as falje kurrė s’kanė pėr tė patur.

    Si krillat qė me britma qiellin shpojnė 46

    tek ecin bashkė nė njė varg tė gjatė,

    kėshtu i sheh tė ēirren, tė vajtojnė

    tė mjerat hije nė atė shtrėngatė. 49

    Dhe pyes: "Pse erė e zezė i bitisi,

    mė thuaj, mėsues, ē’kanė bėrė ata tė ngratė?".

    "E para, - mua qė lart mė foli prijsi, 52

    mes hijesh, pėr tė cilat do njoftime,

    perandoreshė qe mbi popuj, fise.

    Aq shumė u zhyt ndėr epshe e dėfrime 55

    sa gjithė qejfet la me ligj tė lira,

    veē tė mos kish nga populli qortime.

    Kjo ėshtė bash ajo Semiramira, 58

    qė Ninon trashėgoi dhe burrė pati.

    Tani Sulltani i ka ato mbretėrira.

    Ja Didoja qė fjalėn s’i pat mbajtur 61

    Sikeut dhe veten vrau nga dashuria.

    Ja dhe Kleopatra nė epsh e papėrmbajtur.

    Helenėn shih, qė pru’ mbi dhč me mija 64

    tė zeza, dhe Akilin trim me vlerė,

    qė u mposht nė jetė veē nga dashuria.

    Parisin shih, Tristanin" dhe tė tjerė, 67

    me mijra hije ai me gisht tregoi,

    qė dashuria nga jeta ndau pėrherė.

    Kur prijsi im me emėr mė dėftoi 70

    plot burra, gra, dikur me nam tė mirė,

    e humba krejt, mėshira mė pushtoi.

    Ia nisa prapė: "Poet, me sa dėshirė 73

    flas me ata tė dy qė tok po shkojnė

    dhe era lehtė duket se i prir".

    Dhe ai mė tha: "Ti prit sa tė shikojmė 76

    t’afrohen dhe lutju pėr dashurinė

    qė lehtė i bart, ata do tė dėgjojnė".

    Drejt nesh kur i shtyu era-suferinė 79

    u bėra zė: " O shpirtra tė dėshpėruar,

    tė flasim ejani po s’pat ndalime".

    Porsi pėllumbat mallit pėrvėluar 82

    drejt ēerdhes s’ėmbėl qiellit flur lėshohen

    me krahėt e shpalosur e shtrėnguar,

    kėshtu nga ēet’ e Didos vrik largohen 85

    dhe vijnė ata mes ajrit tė fėlliqur,

    aq fort nga thirrj’ e dhemshur pėrgjėrohen.

    " O shpirt plot hir, bujar e zemėrndritur, 88

    qė vjen tė shohėsh nėpėr errėsirė

    ne qė me gjak e patėm dheun vaditur,

    sikur ta kishim mik ne perėndinė, 91

    pėr paqėn tėnde fort e kishim lutur,

    se paske pėr tė gjorėt ne mėshirė.

    Nė paē gjė pėr tė thėnė a pėr tė pyetur, 94

    ty gati jemi pėr tė t’u pėrgjigjur,

    ndėrkohė, e sheh, dhe era ėshtė zbutur.

    Nė breg tė detit unė u pata lindur, 97

    n’atė krahinė ku Poi ndal rrėmbimin,

    ku pėrrenjtė e malit bėhen krejt tė bindur.

    Nga dashuria, qė prek ēdo zemėr trimi, 100

    u lidh ky fort pas trupit tim tė bukur,

    aq kobshėm vrarė sa mė zė trishtimi.

    Dhe dashuria , qė s’lė dashnor pa zbutur, 103

    me tė mė lidhi, dhe asnjė pėrpjekje

    prej tij mė kurrė s’ka pėr tė mė shkėputur.

    Kjo dashuri na ēoi tė dy nė vdekje. 106

    Nė Kainė vaftė kush na la pa jetė!".

    Kėshtu na thanė dhe ranė nė heshtje.

    Kur e dėgjova atė shpirt tė shkretė, 109

    e ula kokėn poshtė e mė s’e ngrita.

    Pyet prijsi: " Ēfarė po mendon, vėrtet?".

    Kur u pėrgjigja: "Vaj-medet!, - thėrrita, - 112

    kushdi ē’mendime t’ėmbla, sa dėshira

    i shtynė atje ku vdekja vinte prita!".

    Pastaj nga an’ e tyre unė u prira. 115

    "Franēeskė, - i thashė, - pėr kėto mjerime

    me lot’ tė hidhur qaj nga dhemshuria.

    Por thuaj, midis tė ėmblash psherėtime 118

    qysh vallė dashuria ju pat mėsuar kaq lehtė

    tė ndanit ju dėshirat nga dyshimet?".

    "S’ka dhembje mė tė madhe, - tha, - nė jetė 121

    se tė mendosh pėr kohėn e gėzuar

    nė fat tė keq. E di dhe prijsi vetė.

    Meqė tė dish si rrėnjėt pat lėshuar 124

    kjo dashuria jonė ke aq kureshtje,

    po bėj si ai qė flet duke lotuar.

    Lexonim ne njė ditė, kot pėr prehje, 127

    pėr Lanēelotin, si u dashurua,

    krejt vetėm ishim e dyshim s’na brente.

    Vėshtrimi ynė shpesh u kryqėzua, 130

    fytyra nga leximi na qe skuqur

    dhe mendja nė njė ēast u turbullua.

    Kur ne lexuam si ai dashnor pat puthur 133

    fytyrėn qė i blatonte lumturinė,

    ky, qė prej meje kurrė s’ėshtė shkėputur,

    mė puthi buzėt me aq drithėrimė. 136

    Galeot qe libri dhe ai q’e shkroi.

    S’lexuam mė tutje ne as dhe njė grimė!".

    Kur njėri shpirt kėto mua m’i tregoi, 139

    ai tjetri qau. Kaq dhembja mė pat prekur

    sa shpejt m’u duk se fryma mė mbaroi

    dhe rashė pėrdhe porsi njė trup i vdekur. 142

  7. #7
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. 4. Minosi - mbret dhe ligjvėnės i Kretės sė Lashtė, qė kishte famėn e njė njeriu tė drejtė. Nė Ferrin e Dantes u cakton dėnimin mėkatarėve. V. 58. Semiramida - mbretėreshė e Asirisė (l356 - l3l4 p. e. s.). La tė lira me ligj martesat sipas dėshirės. U martua vetė me tė birin. V. 61. Didona - mbretėreshė e Kartagjenės, e veja e Sikeut, tė cilit i kishte premtuar se nuk do tė martohej mė. ra nė dashuri me Eneun, u braktis prej tij dhe vrau veten. V. 63. Kleopatra - mbretėreshė e Egjiptit, dashnore e Mark Antonit. Kur ky u mund nga Oktavian Augusti, helmoi veten me anėn e njė gjarpėri. V. 64. Helena - e shoqja e Menelaut, mbretit tė Spartės. Rrėmbimi i saj nga Paridi u bė shkaku i shpėrthimit tė Luftės sė Trojės. V. 65. Akili - mė i shquari i herojve grekė nė luftėn e Trojės. Ai vdiq nga dashuria pėr Poliksenėn, tė bijėn e Priamit, mbretit tė Trojės. Nė kohėn kur do tė martoheshin e vrau Paridi. V. 67. Parisi (Paridi ) - I biri i Priamit. E vrau Pirroja, i biri i Akilit, pėr rrėmbimin e Helenės. Tristani - kalorės i tavolinės sė rrumbullakėt. U vra nga Marku, mbreti i Kornovajės, pėr shkak se i kishte ngashėnjyer tė shoqen, Izoldėn. V. 74....me ata tė dy qė tok po shkojnė... Janė hijet e Franēeska da Riminit dhe Paolo Malatestės. Franēeska ishte e bija e Guido da Polentės, sundimtarit tė Ravenės. Aty nga viti l275 u martua me Xhanēoto Malatestėn, babai i tė cilit ishte udhėheqės i guelfėve tė Riminit. Ai ishte i shėmtuar dhe i ēalė. Kur mori vesh se e shoqja kishte lidhur dashuri me vėllanė e tij mė tė vogėl, Paolon, ai i vrau qė tė dy. V. 97. Nė breg tė detit - nė Ravenė. V. l07. Nė Kainė vaftė kush na la pa jetė! Nė Kainė, nė rrethin e nėntė, janė dėnuar vėllavrasėsit.V. l28. Lanēeloti - hero i romanit mesjetar francez me tė njėjtin emėr pėr kalorėsit e tavolinės sė rrumbullakėt (shek. XIII). Romani tregon pėr dashurinė e Lanēelotit me mbretėreshėn Gjinevra, tė shoqen e mbretit Artur. V. l36. Galeot qe libri dhe ai qė e shkroi - Galeoti ishte kalorėsi qė ndihmoi afrimin e Lanēelotit me Gjinevrėn. Rolin e Galeotit luajti libri mbi Lanēelotin, qė e shtyu Paolon tė puthte Franēeskėn.

  8. #8
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E DHJETĖ

    Nė shteg tė fshehtė ecim ne tani,

    mes muresh edhe shpirtrash tė dėnuar,

    mėsuesi para, unė prapa tij.

    "O shpirt fisnik, qė je duke mė ēuar 4

    nga njėri rreth nė tjetrin,- thashė unė, -

    dėshirėn lus pėr tė ma plotėsuar.

    Ata qė dergjen varreve a mund 7

    t’i shoh ? Tashmė ēdo rrasė u ngrit pėrpjetė,

    as roje unė nuk po shoh gjėkund".

    Dhe ai : "Do mbyllen prapė ata tė shkretė 10

    nga Jozafati kur tė kthejnė pa shpresė

    me trupat qė i lanė atje pa jetė.

    Tani po dergjet nė kėtė varrezė 13

    me Epikurin ēdo ithtar i tij,

    qė thosh se shpirti tok me trupin vdes.

    Dhe sa pėr pyetjet qė mė bėre ti, 16

    kėtu ato kėnaqen menjėherė

    tok me dėshirėn qė po fsheh nė gji".

    " O prijės i mirė, - i thashė atėherė, - 19

    s’po tė fsheh gjė. Tė flas do desha pak,

    sikur mė pate kėshilluar aq herė".

    " O ti toskan, qė nė qytetin-flakė 22

    i gjallė shkon e flet aq zemėrdlirė,

    qėndro nė daē me mua te ky prag.

    Kuptoj nga gjuha jote fare mirė 25

    se linde nė atė qytet bujar,

    tė cilit i shkaktova mjaft trazirė".

    Dėgjova kaq papritmas nga njė varr 28

    ky zė tė dalė; i trembur u pėshteta

    pas prijsit tim mė fort sesa mė parė.

    Dhe ai mė tha: " Ē’po bėn, kthe sytė, i shkretė, 31

    ja Farinata krejt nė kėmbė u ngrit,

    tė tėrė e sheh nga beli e pėrpjetė".

    Nė sytė e tij tė mitė unė i ngulit: 34

    i mban aq lart ai krahėror dhe ballė,

    sikur dhe ferrin e pėrbuz ky shpirt.

    Ndėrkohė prijsi im mė shtyn ngadalė 37

    drejt tij pėrmes varrezės tėrė flakė

    dhe thotė: "Mirė mate ti ēdo fjalė!".

    Tek varr’ i tij kur sosa mu nė prag, 40

    mė pa njė herė dhe si me pėrēmim

    pyeti: "Tė parė cilėt ke nė gjak?".

    T’i bindem desha pa asnjė ngurim. 43

    I thashė hapur cilėt kam tė parė.

    Pa vetullngritur nė drejtimin tim

    dhe tha: " U treguan armiq krenarė 46

    me mua, gjyshėrit dhe partinė time,

    prandaj dy herė ata i paē shpėrndarė!".

    "Nė i pėrzunė, - qe pėrgjigja ime, - 49

    u kthyen prapė pėr tė dytėn herė,

    tė tutė s’nxorėn nga ky art mėsime!".

    Nga varri i zbuluar pėrnjėherė 52

    njė hije tjetėr mjekrėn nxjerr mbi varr,

    nė gjunjė duket ish ky shpirt i mjerė.

    Vėshtroi rreth meje ai pėr tė parė 55

    nėse me mua kish tjetėr njeri,

    por shpresėn kur e humbi, duke qarė

    mė thotė: "Nėse te ky burg i zi 58

    tė solli ty kjo mendje e pėrndritur,

    ku ėshtė im bir? Me ty pse s’ėshtė ai?".

    I them: "Kėtu me dashje nuk kam zbritur. 61

    Ai qė atje mė pret kėtej mė solli.

    Guidoja yt atė s’e pat pėrfillur".

    Dėnimi dhe mėnyra sesi foli, 64

    se cili ish ma bėnė krejt tė qartė,

    prandaj pėrgjigjen aq tė plotė e mori.

    U ngrit nė kėmbė ai sa kishte shtat 67

    dhe thirri : "Si ? S’e pat? Pra, s’qenka gjallė?

    As sytė e tij s’i ndrit mė dritė e artė?".

    Kur, para se t’i thosha ndonjė fjalė, 70

    njė copėherė ndenja i hutuar,

    ai ra me shpinė e mė nuk pati dalė.

    Shpirtmadhi tjetėr qė mė pati ftuar 73

    t’i vija pranė, nuk ndėrroi fytyrė

    dhe rrinte drejt e krejt i patrazuar.

    "Qė kėtij arti dot s’i patėn hyrė, - 76

    vazhdon ai bisedėn e ndėrprerė, -

    mė djeg mė tepėr se ky shtrat-munxyrė.

    Por pa u ndezur pesėdhjetė herė 79

    fytyrė e zonjės qė kėtu sundon,

    sa fort rėndon ky art ke pėr ta ndierė.

    Nė t’ėmblėn botė u kthefsh siē dėshėron, 82

    por thuaj, pse ky popull armiqėsisht

    kundėr tė mive ligje dekreton?".

    I them: "Kėrdia, qė aq mizorisht 85

    e bėri Arbien tė skuqte gjak,

    e shtyn atė tė thotė urat’ nė kishė".

    Si tundi kokėn, psherėtiu pak, 88

    "Nuk qeshė i vetėm, - tha, - me siguri,

    askush s’do kish luftuar pa njė shkak.

    Por qeshė atje i vetmi ai njeri 91

    qė kur Firencėn deshėn ta rrafshojnė

    e mbrojta ballėlart, me trimėri".

    "Uroj nė paqe nipat tė tė rrojnė! 94

    Tė lutem, - thashė, - zgjidhmi ca dyshime,

    qė mendjen time fort e ngatėrrojnė.

    Ju shihni qartė, sipas hamendjes sime, 97

    ato qė koha fsheh nė ardhmėri,

    tė tashmen shihni veē me mjegullime".

    "I shohim gjėrat veē nė largėsi, - 100

    mė tha, - si ai qė afėr nuk sheh dot.

    nga qielli lart e kemi si dhunti.

    Pėr ē’ndodh apo do ndodh’ mundohet kot 103

    kjo mendja jonė. lajm po s’pru’ njeri,

    s’e dimė ēfarė ndodh me ju nė botė.

    Prandaj mbaron, siē e kupton dhe ti, 106

    kjo njohja jonė ditėn e gjykimit,

    kur mbyllen portat pėr nė ardhmėri".

    Atėherė i them, i brejtur prej pendimit: 109

    "I thoni, pra, atij qė u rrėzua,

    gjallon i biri jashtė ēdo dyshimi.

    E nėse heshta kur mė pyeti mua, 112

    i thuaj ca dyshime desh tė zgjidhte

    dhe teksa mendjen vriste u hutua".

    Ndėrkohė prijsi nisi tė mė thirrte. 115

    Iu luta shpirtit shkurt tė thotė atėherė

    me tė kush tjetėr te ky varr po rrinte.

    "Kėtu me mua mijra ka tė mjerė,- 118

    mė thotė. - Ke tė dytin Frederik,

    ke Kardinalin, s’flas mė pėr tė tjerė".

    Pastaj u zhduk. Nga poeti antik 121

    drejtova ēapat, duke rimenduar

    ato qė ai m’i tha porsi armik.

    U nis shpejt prijsi. Para duke shkuar 124

    mė pyet: "Pse po rri kaq i mėrzitur?".

    Kureshtjen kur unė ia pata shuar:

    "Ē’ dėgjove kundėr vetes, tė skalitur 127

    nė mendje ruaje. Dėgjo tani, -

    tha prijsi im me gishtin lart tė ngritur, -

    kur dritėn tė shikosh plot ėmbėlsi 130

    tė syve tė asaj qė sheh gjithēka,

    do tė mėsosh ē’tė pret nė ardhmėri".

    Dhe mori majtas kur kėto m’i tha. 133

    E lėmė murin, nėpėr humbėtirė

    mes rrethit ecim qė kufinė e ka

    ku njė livadh vjen erė qelbėsirė. 136

  9. #9
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. ll. Jozafati - Luginė pranė Jeruzalemit, ku, sipas biblės, do tė zhvillohet Gjyqi i fundit. V. l4. Epikuri - filozof grek (341-270 para e.s.). Ai mohonte pavdekėsinė e shpirtit. V. l8. tok me dėshirėn qė po fsheh nė gji - Dante ka dėshirė tė takojė nė Ferr shpirtin e Farinata deli Ubertit. V. 21. sikur mė pate kėshilluar - Dante kujton kėshillėn e Virgjilit: "Shpejt ke pėr ta kuptuar...", kur ata po i afroheshin Akerontit. V. 32. ja Farinata krejt nė kėmbė u ngrit - Farinata deli Uberti (lindur nė fillim tė shekullit XIII), udhėheqės i gibelinėve fiorentinas. Tė parėt e Dantes ishin partizanė tė partisė kundėrshtare tė guelfėve dhe qenė mundur dy herė nga gibelinėt, duke u detyruar tė braktisnin Firencen. Nė vitin l283 gjyqi i inkuizicionit e dėnoi pas vdekjes Farinatėn si heretik, si "imituesin e Epikurit". V. 53. njė hije tjetėr kokėn nxjerr mbi varr - Njė epikurian tjetėr, Kavalkante Kavalkanti, guelf, i ati i Guido Kavalkantit, filozof dhe poet, mik i ngushtė i Dantes. Kur nuk e sheh tė birin pranė Dantes, ai ēuditet. Dante i shpjegon se kėtu e ka sjellė Virgjili, veprat e tė cilit Guido "s’i pat pėrfillur". Duke e keqkuptuar pėrgjigjen, sikur i biri nuk jeton mė (dhe nė fakt Guidoja vdiq disa muaj mė vonė), ai shembet i dėrmuar nė varrin nga kishte nxjerrė kokėn. V. 62. Ai qė mė pret atje kėtej mė solli - Virgjili. V. 80. fytyrė e zonjės - Persefoni qė nė mitologjinė greke konsiderohej hyjneshė e Hėnės dhe identifikohej me tė. Vargjet 79-80 duhen kuptuar kėshtu: "Nuk do tė kalojnė as pesėdhjetė muaj, sa fort rėndon ky art (i kthimit nga mėrgimi) ke pėr ta ndierė". Dhe me tė vėrtetė, nė qershor tė vitit l304 Dante humbi ēdo shpresė pėr t’u kthyer nė atdhe.V. 87. na shtyn t’i nxjerrim ligjet ne nė kishė - Nė kohėn e Dantes mbledhjet e kėshillave tė qytetit zhvilloheshin nė kishėn e San Xhovanit. Kėtu ishin dekretuar edhe ligjet kundėr fisit tė Ubertėve. V. 91. Por qeshė atje i vetmi ai njeri - pas fitores nė Montaperti, udhėheqėsit e gibelinėve kėrkuan qė tė rrėnohej Firencja. Gibelinėve toskanė iu kundėrvu Farinata, i cili deklaroi se sa tė jetė gjallė do tė luftojė me shpatė nė dorė i vetėm kundėr tė gjithėve pėr mbrojtjen e saj. V. ll9. ke tė dytin Frederik - Frederiku II Hohenshtaufen (ll94-1250), perandor i Gjermanisė, mbret i Napolit dhe i Siēilisė. Si armik i papajtueshėm me fronin papėnor, ai u ēkishėrua tri herė si heretik. V. l20. ke Kardinalin - Otaviano deli Ubaldini (vdekur mė l273), njė gibelin i flaktė dhe me influencė. Mbeti e paharruar shprehja e tij: "Po tė kisha shpirt, do ta sakrifikoja pėr gibelinėt". V. l31. tė syve tė asaj - tė Beatriēes.

  10. #10
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E NJĖMBĖDHJETĖ

    Kur sosėm buzė njė gremine tjetėr,

    plot me shkėmbinj tė hedhur qark rrethuar,

    njė turmė pamė me njė dėnim mė t’egėr.

    Meqė njė erė tė keqe pa pushuar 4

    po villte qė sė thelli kjo greminė,

    ne tek njė varr i madh patėm qėndruar,

    pas rrasės ku lexohej ky mbishkrim: 7

    "Po ruaj brenda papėn Anastas,

    qė Zotin humbi prej dhjakut Fotin".

    "Na duhet tė zbresim mė javash, 10

    ndijimet tona pak sa tė mėsohen

    dhe mos t’i ndiejmė duhmat ne mė pas", -

    mėsuesi tha. "Qė kot mos t’humbim kohėn 13

    sajo, - i them, - po deshe ti diēka".

    Ma pret ai: "Pėr kėtė po lodhja kokėn.

    Shih biri im, midis shkėmbenjsh, - mė tha, - 16

    tre rrathė zbresin tė shkallėzuar,

    si lart, por mė tė vegjėl se ata.

    Plot janė ata me shpirtra tė mallkuar! 19

    Gjersa nga pamja vetėm i kupton,

    dėgjo pėrse e si i kanė dėnuar.

    Ēdo ligėsi, qė qielli e dėnon, 22

    tė tjerėt fyen; dhe kėtė qėllim

    me dhunė ose mashtrim ajo synon.

    Veē njerėzit kryejnė dhunė e mashtrim, 25

    qė zoti i ka zėt; ti ke pėr t’i parė

    mė poshtė ata si dergjen pa shpėtim.

    Plot me dhunues ėshtė rrethi i parė, 28

    por dhuna kundėr tre vetėsh ushtrohet,

    prandaj ky brez tre brezash ėshtė ndarė.

    Ndaj zotit, vetes, tė afėrmit drejtohet 31

    kjo dhunė, mbi person a pasuri,

    nga arsyetimi im siē do sqarohet.

    Me dhunė e plagos tė afėrmin ti, 34

    e vret, a pasurinė ia rrėnon

    me zjarr, me shkatėrrim a kusari.

    Prandaj kėdo qė vret a dėm shkakton, 37

    qė pasurinė vjedh o keqpėrdor,

    nė brez tė parė Zoti e ndėshkon.

    Njeriu mbi veten mund tė vėrė dorė 40

    dhe gjėnė e tij; prandaj nė brez tė dytė

    pendohet kot kush jetėn humb me zor,

    vetvetes thonjtė kur i vė nė fyt, 43

    kush nė bixhoz e lė gjithė pasurinė.

    Nė botė ai gaz nuk pat, nė vaj u mbyt.

    Me dhunė mund ta prekėsh Perėndinė, 46

    kur blasfemon o keqas e pėrdhos,

    natyrėn i pėrbuz a mirėsinė.

    Dhe me tė zjarrtėn vulė i damkos 49

    m’i vogli brez Kaorsė dhe Sodomė,

    kėdo qė kundėr Zotit pėrrallos.

    Mashtrimi, qė ndėrgjegjen e mundon, 52

    pėrdoret ndaj atij qė ka besim,

    ose atij qė fare s’tė beson.

    Ēdo lidhje dashurie, qė me njerinė 55

    u lind, kėputet nga mėnyrė e dytė;

    nė rreth tė dytė vuan, pra, dėnim

    kush ėshtė lajkės, hipokrit, kush ysht, 58

    falskifikon, grabit, bėn simoni,

    kush ėshtė batakēi, rrufjan e pusht.

    Mėnyrė e parė shemb ēdo dashuri 61

    tė lindur dhe fituar mė pastaj

    dhe qė krijon besim dhe afėrsi;

    nė rrethin mė tė vogėl, mu nė skaj 64

    tė ferrit, Dite ku e ka selinė,

    dėnohet pėr tradhti ai qė ka faj".

    I them : "Mėsues, ky arsyetim 67

    i qartė ėshtė, dhe ma ke shpjeguar

    fort bukur honin dhe kė ai pėrfshin.

    Por veē ata qė lera ka mbuluar, 70

    qė era hallakat, qė shiu godet,

    o Zotin rrinė duke e mallkuar,

    mė thuaj, pse nė tė zjarrtin qytet, 73

    kur Zoti i ka zėt, si ka ndėshkuar?

    Po s’i pat zėt, pse heqin aq kiamet?

    Dhe ai mė tha : "Aq qėnke turbulluar 76

    sa dhe gjykimin tėnd po e humbet?

    Me mend mos je diē tjetėr duke bluar?

    Mos vallė s’tė kujtohet se si flet 79

    Etika, qė aq mirė e ke studiuar,

    pėr tri prirjet qė s’do as qielli vetė:

    shfrenimin, shtazėrinė e verbuar, 82

    shpirtligėsinė? Meqė ky shfrenim

    s’prek Hyun, ai mė pak e ka dėnuar

    Po ta mendosh kėtė arsyetim 85

    dhe i kujton ata qė jashtė muresh

    po vuajnė, pra, gjithė atė dėnim,

    kupton pėrse i ndanė ata prej kėtyre 88

    qė ke kėtu dhe pse jo pa mėshirė

    godet i larti qiell ēdo faj tė tyre".

    "O diell, qė davarit ēdo mjegullsirė, 91

    jo qė tė di, kur ti m’i zgjidh dyshimet,

    por tė dyshoj mė vjen mua mė mirė.

    Pak prapa kthehu nė arsyetim, - 94

    i them, - atje ku the se Zotin fyen

    njė fajdexhi. Ma zgjidh kėtė dyshim!".

    "Filozofia, po qe se thellė i hyn, - 97

    mė tha, - mė se njė herė e ka shpjeguar

    sesi Natyra nismėn nga Zoti ynė

    e merr dhe arti i tij pėr tė krijuar; 100

    nėse fizikėn merr dhe e lexon,

    e gjen shpejt, shumė fletė pa shfletuar,

    se dhe ky arti juaj imiton 103

    natyrėn, ai prej saj shpesh nxjerr mėsim

    dhe ėshtė si njė nip i Zotit tonė.

    Gjenezėn nė mban mend qė nė fillim, 106

    veē nga kėto tė dyja i siguron

    njeriu jetesėn dhe ēdo pėrparim.

    Meqė njė fajdexhi krejt ndryshe rron, 109

    pėr artin dhe natyrėn ka pėrēmim

    dhe nga tė tjerėt ai gjithnjė shpreson.

    Tani mė ndiq, erdh’ koha pėr shtegtim, 112

    nė horizont ja Peshqit kanė ndritur,

    dhe Qerrja thua shkrep nė perėndim:

    larg tepėr ėshtė shtegu pėr tė zbritur". 115

  11. #11
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. 8. papėn Anastas. - Papa Anastasi II (496-49, i cili u pėrpoq tė zhdukte pėrēarjen midis kishės sė lindjes dhe tė perėndimit. Ai priti mirė tė dėrguarin e Konstaninopolit, Fotinin, prandaj konsiderohej heretik. V. l7. tre rrathė - Virgjili i shpjegon Dantes se nė humnerėn e Ferrit tė poshtėm, mbi tė cilin janė duke qėndruar, zbresin tre rrathė tė shkallėzuar: i shtati, i teti dhe i nėnti. Nė kėta rrathė ndėshkohet ligėsia, qė vepron ose me anėn e forcės (dhunės), ose me anė tė mashtrimit (njimtisė). V. 50. Kaorsė - Qytet nė jug tė Francės, i famshėm pėr fajdexhinjtė e tij. Sodomi - qytet nė Azinė e Vogėl. Sipas biblės, ky u dogj me zjarr qiellor pėr jetėn e ēthurur dhe tė jashtėnatyrshme tė banorėve tė tij. V. 65. Dite - Luciferi. V. 67-90. .Mėkatarėt e epshit, zemėrakėt etj. janė mė pak fajtorė se dhunuesit dhe mashtruesit, sepse mėkati i tyre shkaktohet nga mospėrmbajtja. Nė kėtė shpjegim Dante i referohet klasifikimit qė jep Aristoteli nė "Etika": V. 97. Filozofia - Dante ka parasysh mėsimet e Aristotelit. V. l0l. nėse fizikėn - "Fizika" - vepėr e Aristotelit. V. ll3-l14. Hyllėsia e Peshqėve doli mbi horizont, ndėrsa Qerrja (hyllėsia e Arushės sė Madhe) ėshtė prirė nga perėndimi, domethėnė ka vetėm dy orė natė akoma. V. ll3-l14. Hyllėsia e Peshqėve doli mbi horizont, ndėrsa Qerrja (hyllėsia e Arushės sė Madhe) ėshtė prirė nga perėndimi, domethėnė ka vetėm dy orė natė akoma.

  12. #12
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E PESĖMBĖDHJETĖ



    Tani po ecim bregut gjithė gurė.

    Me avull lumi duke u mbuluar

    mbron ujė bashkė me argjinaturė.

    Porsi flamandėt qė kanė ndėrtuar 4

    nga Bruxha nė Guisant tė larta pendė

    dhe fushėn mbrojnė nga dallga e tėrbuar,

    si padovanėt diga ngrenė nė Brentė 7

    pėr ēdo qytet e kullė si mburojė,

    nė Kiarantąnė sa pa bėrė nxehtė,

    dhe kėto brigje janė krejt njėlloj, 10

    paēka qė aq tė gjerė e tė lartuar

    s’i bėri cilido qė i ndėrtoi.

    Porsa nga pylli larg ne kishim shkuar, 13

    aq sa ku ish ta shihja ish vėshtirė

    ngado qė sytė i pata rrotulluar,

    njė turmė shpirtrash, duke na arrirė 16

    po ecte bregut dhe ata nga ne

    po shihnin, sikur natėn nė errėsirė

    sheh njė njeri kur hėna ėshtė e re: 19

    qepallat rrinin duke kapsallitur

    si njė prestar krejt plak qė shkon njė pe.

    Kėshtu nga shpirtrat duke u soditur 22

    mė njohu njėri qė pėr kind mė zuri,

    "Oh, ē’mrekulli!" - ai befas pat bėrtitur.

    Drejt meje krahun porsa ai e shpuri, 25

    ia ngula sytė nė fytyrė mirė,

    fytyrė e djegur mendjes shpejt i pruri

    kujtimn’ e vjetėr krejt tė pėrtėrirė. 28

    "Ju, ser Bruneto, nė kėtė mjerim?" -

    i thashė, dorėn time duke shtrirė.

    Dhe ai: "Tė ndahet s’ke ti kundėrshtim 31

    Brunet Latini nga kjo turmė e mjerė

    edhe me ty tė vijė, biri im?".

    "Me gjithė qejf, - i thashė unė atėherė, 34

    dhe po tė duash qė me ty tė rri,

    jam gati, po la prijsi, menjėherė".

    "O bir, nė se ndokush nga kjo ushtri 37

    vonon njė ēast, njėqind vjet i zbuluar

    pastaj qėndron nėn zjarrin batėrdi.

    Ec para, vij pėrkrah pa u vonuar 40

    gjersa t’arrijė prapė ēetėn time,

    ku qan ēdokush dėnimin e amėshuar".

    Tė shmangem nuk guxoj nga rruga ime 43

    me tė pėr tė ecur barabar, kokulur

    shkoj, si njė qė do t’i bėj nderime.

    Tha ai: ""Nga bota ē’fat tė paska shkulur 46

    qė dhe pa vdekur ti kėtu po zbret?

    Kush po tė prin nė honin, ku je ulur?".

    I them: "Atje lart nė tė qetėn jetė, 49

    pa e arritur ende pjekurinė,

    e humba rrugėn nė njė pyll tė shkretė.

    Dje nė mėngjes atij i ktheva shpinė, 52

    mė doli sa desh ktheva te ai vend

    ky qė nė shteg pėr nė shtėpi mė prin".

    Dhe ai mė tha: "Po ndoqe yllin tėnd 55

    do tė arrish nė portin plot lavdi,

    nė t’ėmblėn jetė rč siē pata vėnė.

    Sikur tė isha gjallė endé tani, 58

    gjersa ky qiell tė ka me sy tė mirė,

    nė punė do tė t’ndihja me siguri.

    Por populli shpėrnjohės, keq i prirė, 61

    nga Fjezola zbritur nė lashtėsi,

    qė ėshtė i vrazhdė dhe si egėrsirė,

    tė mirat sheh veē me armiqėsi : 64

    s’mbin pranė vodhės kurrė i ėmbli fik,

    tė ndodhė ndryshe nuk ka mundėsi.

    Tė verbėr mbahen nga njė nam i lig, 67

    koprracė janė, cmirėzez, krenarė,

    prandaj prej tyre sa mė larg ti ik.

    Ty nder tė sjell veē fati yt i mbarė: 70

    qejf tė tė grijnė dy partitė kanė,

    por larg nga sqepi ėshtė i ėmbli bar.

    Ata si kashtė veten le ta hanė, 73

    fidani vetėm mbettė i paprekshėm,

    po mbiu ndonjė nė plehun fjezolan.

    Ai gjallėroftė sojin e shendetshėm 76

    tė pak romakėve mbetur nė qytet,

    kur ky u bė fole pėr tė pandershėm".

    "Dėshira ime t’ish njė e vėrtetė, 79

    i thashė unė, - ende kishit rruar,

    mes njerėzish do tė ishit ju nė jetė.

    Nė mendjen time kurrė s’ėshtė shuar 82

    vegimi juaj atėror plot dhemshuri;

    nė botėn lart ju mė patėt mėsuar

    si bėhet i pavdekshėm njė njeri. 85

    Prandaj sa kohė do tė jem i gjallė

    pėr ju do flas gjithnjė me dashuri.

    Ē’thatė pėr mua do ta shkruaj ēdo fjalė 88

    pėr t’i shėrbyer asaj si krahasim

    me gjėrat tjera, lart po qe se dal.

    Por desha mos tė kini hiē dyshim, 91

    e kam ndėrgjegjen fare tė kulluar

    dhe Fati ē’mė gatit pres pa ngurrim.

    Kėto divnesa shpesh i kam dėgjuar, 94

    e sjelltė Fati rrotėn si tė dojė,

    mulliri bloftė kurrė pa pushuar!".

    Me ser Bruneton e vazhdoj atbotė 100

    bisedėn dhe e pyes kush nga hijet

    mė shumė pat shkėlqyer lart nė botė.

    "Disa prej tyre mirė ėshtė t’i dije, 103

    mė tha, - disa t’i heshtje ėshtė mirė,

    s’i dilet dot gjith’ kėsaj mizėrie.

    Por dije se plot nga kėta tė nxirė 106

    klerikė qenė e letrarė tė shquar,

    qė bėnė njė mėkat aq tė pėshtirė.

    Prishjąni shkon me turmėn e mjeruar, 109

    Franēesk d’Akorsi. Nė paē dėshirė

    tė dish gjė pėr ata me kokėn rruar,

    atė ta njohėsh s’e ke tė vėshtirė 112

    qė papa ēoi nga Arno n’Bakilon,

    ku trupin la ndėr turpe krejt i shkrirė.

    Tė flisja mė, por koha po mbaron, 115

    mė shumė s’rri dot. Ja, qė larg dalloj

    si tymi rėrėn prapė po e mbulon.

    Po vijnė ca qė s’dua t’i takoj. 118

    Tė lutem, ruajma Thesarin tim,

    ku ndiehem gjallė, tjetėr s’tė kėrkoj!".

    Pastaj u kthye dhe iku me nxitim, 121

    porsi ata qė cohėn e bleruar

    shėtitin nė Veronė me gėzim:

    si fitimtar dhe jo i turpėruar. 124

  13. #13
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. 4-9. Bruxhė - qytet nė Flandėr. Guisant (Wisant) qytet nė Kale. Kėtu flamandėt kishin ndėrtuar diga. Dante krahason brigjet shkėmbore tė Flegjetonit.me digat e ndėrtuara nga flamandėt dhe ato tė ndėrtuara gjatė lumit Brentė afėr Padovės. V. 9. Kiarentanė - emri i vjetėr i Alpeve tė Karintisė. V. 29. ser Bruneto - Bruneto Latini ose Latino (l220-12395), sshkencėtar, poet, burrė shteti i komunės sė Firences, pėrkrahės i partisė sė guelfėve. Pati shkruajtur librin"Thesari", njė enciklopedi e gjėrė nė prozė, nė frėngjishten e vjetėr, si dhe librin"Thesari i vogėl", njė poemė didaktike nė vargje. Dante kishte patur miqėsi me tė nė rini dhe e konsideronte si mėsuesin e vet. V. 55. Po ndoqe yllin tėnd - Njerėzit nė Mesjetė ishin tė bindur se yjet e qiellit dhe kombinimet e tyre ndikojnė mbi fatin dhe karakterin e njeriut. V. 6l. Por populli shpėrnjohės... - Sipas njė legjende, romakėt shkatėrruan nnė kohėn e Cezarit qytetin e Fiezolės dhe ndėrtuan nė breg tė Arnos, nė rrėzė tė maleve tė Fjezolės, qytetin e Firences, ku u shpėrngulėn shumė banorė tė Fjezolės. Mė vonė Fjezola u rindėrtua, por nė Firence vazhduan tė vinin fjezolanė tė tjerė. Dante ėshtė i mendimit se kjo pėrzierje e popullsisė shpuri nė dobėsimin dhe rėnien e Firences. Dante e konsideron veten si pinjoll tė romakėve qė ndėrtuan qytetin e Firences V. 67. Tė verbėr mbahen nga njė nam i lig - Nė "Kronikėn" e Xh. Vilanit jepet shpjegimi i paranomės qė kishin fiorentinėt si dritėshkurtėr: duke besuar premtimet e mbretit tė ostrogotėve Totilės, fiorentinėt e lanė tė futej nė qytet dhe ky i shfarosi tė gjithė banorėt. V. 71. qejf tė tė grijnė dy partitė kanė - Partia e tė bardhėve do ta zhdukė si kundėrshtar, ndėrsa tė zinjte si renegat. V. 78. u bė fole pėr tė pandershėm - Qyteti i Firences. V. 89. asaj - Beatriēes. V. l09. Prishjani - Gramatist i shquar latin i shek. VI tė e.s. V. ll0. Franēesk d’Akorsi - Franēesko d’Akorso (l225-1293), i biri i juristit tė shquar fiorentin Akorso, qė edhe vetė ishte jurist i shquar. V. ll2. Atė tė njohėsh - Andrea dei Moci, peshkopi i Firences, tė cilin pėr sjellje skandaloze papa Bonifaci VIII e transferoi nga Firencja nė Viēenca (mbi lumin Bakilone), ku ai dhe vdiq. V. l21-124. Pranė Veronės njė herė nė vit organizoheshin gara vrapimi lakuriq. Fitimtari fitonte njė cohė tė blertė. Bruneto Latini gjithashtu ėshtė lakuriq dhe vrapon pėr tė arritur tė tjerėt.

  14. #14
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    KĖNGA E TETĖMBĖDHJETĖ



    Atje njė vend, qė Lugjezezė i thonė,

    prej gurėsh ngjyrėhekuri i formuar,

    si rrethi ngjan qė ferrin e pushton.

    Dhe mu nė mes tė lėmit tė mallkuar 4

    njė pus i gjerė dhe i thellė nxin,

    pėr tė mė vonė kam pėr tė treguar.

    Mes pusit dhe tė ashpėrve shkėmbinj 7

    mbetet njė brez nė formė unazore,

    qė dhjetė lugje brenda i pėrfshin.

    Siē kanė pamjen shpesh disa llogore 10

    qė shumėfish kėshtjellat i pėshtjellin

    dhe sigurojnė muret madhėshtore,

    tė tillė pamje lugjet mė pėrndjellin; 13

    si portat, qė tė gjitha kanė urė

    dhe nga fortesa mu nė breg tė hedhin,

    kėshtu nga kjo errėsirė tėrė gurė 16

    plot kreshta pranė pusit shkojnė ndėrpriten,

    pasi qė lidhin gropė e armaturė.

    U gjendėm te ky vend posa qė zbritėm 19

    nga supet e Gerionit; prijsi im

    merr majtas, ndėrsa prapa unė i ngjitem.

    Shoh djathtas meje kob edhe mjerim; 22

    nė lug tė parė jam duke vrojtuar

    tė tjera vuajtje, tjetėr fshikullim.

    Nė fund ka, lakuriq, plot tė dėnuar, 25

    drejt nesh vjen gjysma, gjysma ik nga ne,

    tė gjithė kanė ēap mė tė nxituar;

    posi romanėt n’atė jubile, 28

    qė pėr tė dalė urės pėrmatanė

    sajuan njė mėnyrė krejt tė re:

    me ballin lart nga kėshtjella nė njė anė 31

    kalon njė turmė drejt pėr nė Shėn Pjetėr,

    nė tjetrėn turma shkon drejt malit pranė.

    Kudo mbi shkemb tė zi nuk shoh gjė tjetėr 34

    veē djaj me brirė, me kamxhik pėrpjetė,

    qė shpirtat fshikullojnė si tė egjėr.

    Ah, si ia mbathin vrap ata tė shkretė 37

    nga ky kamxhik! Pas fshikullit tė parė

    askush tė dytė s’pret, jo mė tė tretė.

    Tek ecja sytė i ngula pa i ndarė 40

    drejt njėrit dhe bėrtita menjėherė:

    "Diku kėtė mė duket e kam parė!".

    I ndala kėmbėt qė ta shoh njė herė. 43

    U ndal me mua prijsi im i mirė

    dhe mė lejoi tė kthehem prapsht atėherė.

    Kot uli kokėn ky i fshikulluar 46

    qė tė mos njihej, se nė ēast i them:

    "O ti, qė je pėrdhe duke vėshtruar,

    fytyra jote nėse s’mė gėnjen, 49

    je Venedik Kaēianemiku ti.

    Te ky vend turpi pėr ē’mėkate vjen?".

    "Dėshirė s’kam ta them, - pėrgjigjet ai. - 52

    Por tė hesht s'mė lė kjo gjuhė e kulluar,

    Qė botėn lart mė ndillka pėrsėri.

    Ai qeshė, Gilozabelėn qė pat ēuar 55

    markezin tė kėnaq me trup tė saj,

    nga thashethemet siē e ke dėgjuar.

    I vetmi bolonjez s’jam qė po qaj, 58

    edhe tė tjerė plot kėtu do gjeni,

    kaq njerėz s’thonė "sipa"" te ai skaj

    qė mes Savene ndodhet edhe Reni. 61

    Atė qė them pėr ta vėrtetuar,

    kujto se shpirtmakutėr fort ne jemi".

    Njė djall, tek fliste, e pat fshikulluar 64

    dhe i bėrtiti: "M’u qėro, rrufjan,

    kėtu s’ka femra ti pėr tė tregtuar!".

    Kur prijsit tim i vajta fare pranė, 67

    pas disa hapash ne patėm arritur

    atje ku dilet nėpėr shkėmb matanė.

    Mjaft lehtė shkėmbit lart iu patėm ngjitur, 70

    shpejt djathtas kthejmė e kėta tė dėnuar

    i lėmė tė vėrdallen tė sfilitur.

    Kur sosėm tek ai vend, ku i lakuar 73

    ky shkėmb tė rrahurit lė qė tė kalojnė,

    tha prijsi: "Ndalu pak pėr tė vrojtuar.

    Tė tjerė plot, qė fatin e mallkojnė, 76

    fytyrėn ende s’di ti si e kanė,

    sepse nė njė drejtim me ne po shkojnė".

    Nga urė e vjetėr shohim njė vargan 79

    drejt bregut tjetėr duke u afruar,

    qė si tė parėt plot kamxhikė hanė.

    Dhe prijsi thotė pa ia kėrkuar: 82

    "Shih kush po vjen me pamje madhėshtore,

    qė vuan, por nuk rri duke lotuar:

    endč e ruan pamjen mbretėrore! 85

    Jasoni ėshtė, qė, i urtė e trim,

    u mori kolkėve bashkėn pėrrallore.

    Nė Lemnos erdh', kur ishte nė shtegtim, 88

    atje ku gratė me aq egėrsi

    i vranė burrat pa njė pėrjashtim.

    Me fjalė t’ėmbla e plot dashuri, 91

    ai vashėn Izifilė pat mashtruar,

    qė vetė kish pėrdorur njimėti.

    E la shtatzėnė e tė vetmuar, 94

    pėr tė po vuan ai kėtė ndėshkim

    dhe pėr Medean qė e pat tradhtuar.

    Me tė po shkon kush kreu si ky mashtrim. 97

    Dėgjove mjaft pėr lug tė parė ti

    dhe pėr ata qė brenda ai pėrfshin.

    Ku rripi i ngushtė, sosim ne tani, 100

    me pendėn e tė dytit kryqėzohet

    dhe tjetėr urė ngrihet pėrsėri.

    Nė lug tė dytė vaj i madh dėgjohet, 103

    njė turmė rri veē duke psherėtirė,

    rreh veten me pėllėmbė aq sa dėrrmohet.

    Ēdo shpat me duhmė myku qe mbuluar 106

    qė ngrihej lart si afsh nga kundėrmimet,

    me sy, me flegra duke i trazuar.

    Aq terr ka poshtė sa asgjė s’shikon 109

    mes urės sipėr ti pėr pa u ngjitur,

    ku syri hapėsirėn e pėrshkon.

    Nė fund tė gropės ne me tė mbėrritur 112

    plot njerėz shohim nė pėgėrė zhgrryer

    kėtu nga gjithė bota jashtėqitur.

    Kur sytė poshtė unė i pata kthyer, 115

    shoh njė qė s’di ish prift a shekullar,

    ngaqė dhe kokėn kish me mut pėrlyer.

    Bėrtiti ai: "Ē’tė shtyn ty pėr tė parė 118

    mes njerėzish tė pėgėrė vetėm mua?".

    "Dikur, nė tė kujtohet, krejt tė tharė, -

    i them, - i pata parė flokėt tua. 121

    Aleks Interminel da Luka je,

    prandaj t’i ngula sytė, ashtu siē thua".

    Qėllonte kokėn ai si njė shkėrbe: 124

    "Kėtu mė sollėn fjalėt plot miklim,

    qė gjuhės sime s’iu ndanė pėr be".

    "Pėrkulu pak pėrpara, - tha prijsi im, 127

    dhe hidhi sytė pakėz mė andej,

    surratin qė tė rrokėsh me vėshtrim

    tė kurvės leshpėrpjetė atje pėrtej, 130

    qė veten po gėrric me thonj tė ndyrė,

    qė ulet poshtė e ngrihet prapė shpejt.

    Taida ėshtė kurva e pafytyrė, 133

    qė mikut "Mrekulli!" i qe pėrgjigjur

    kur pyeti: "Si t’u duk kjo qė kam prurė?".

    Por sytė tanė boll i kemi nginjur!" 136

  15. #15
    Anėtarė i Nderuar 35% Maska e kuklla
    Anėtarėsimi
    Jul 2007
    Vendndodhja
    europe
    Postime
    2,096
    Reputacioni
    15

    Re: Pjese nga Komedija Hyjnore

    V. l. Lugjezezė - Rrethi i tetė i Ferrit pėrshkohet nga dhjetė hendeqe (lugje) koncentrikė, tė ndarė prej pendash, dhe formojnė Lugjezezėn. Kėtu ndėshkohen mashtruesit. V. 25. Nė lugun e parė mėkatarėt ecin nė dy rryma tė kundėrta. Djajt i qėllojnė pa mėshirė dhe ata ecin mė shpejt se poetėt. Njė grup ecėn nė drejtim tė poetėve (rrufjanėt ), grupi tjetėr ecėn nė njė drejtim me poetėt (ngashėnjyesit. V. 28-33. posi romanėt - Pėr tė ngritur prestigjin e kishės dhe pėr tė mbushur thesarin papėnor, nė vitin l300 papa Bonifaci VIII shpalli "jubileun" e parė tė kishės, qė tėrhoqi shumė pelegrinė, meqė tė gjithėve u ishte premtuar falja e mėkateve. Pėr tė mėnjanuar rrėmujėn, ura e Shėn Engjėllit u nda nė dy pjesė: nė njėrėn anė turma shkonte drejt katedrales sė Shėn Pjetrit me fytyrėn nga ana e kėshtjellės sė Shėn Engjėllit, ndėrsa turma tjetėr ecte nė drejtimin e kundėrt, drejt malit Monte Xhordano. V. 50. Venedik Kaēianemiku - udhėheqės i guelfėve tė Bolonjės (vdekur nė vitin l302). Dante, me sa duket,nuk e dinte se nė vitin l300 ai ishte akoma gjallė. V. 55. Gilozabela - Venediko Kaēianemiku ia shiti motrėn e tij, Gilozabelėn, markezit tė Ferrarės Obicio II. V. 59. tė tjerė plot - Bolonja, ku nė vend tė "sia" (njė nga format e foljes "jam") thonė "sipa", ndodhet midis lumenjėve Savena dhe Reno. Sipas Kaēianemikut, nė Ferr ka mė shumė bolonjezė tė vdekur "rrufjanė", se tė gjallė.V. 83-96. Shih kush po vjen - Jasoni, udhėheqėsi i argonautėve, qė vodhi bashkėn e artė nė Kolkidė. Nė Lemnos ai ngashėnjeu Izifilėn, mė vonė Medenė, tė cilėn gjithashtu e braktisi pėr hir tė Kreuzės. V. ll3. plot njerėz - lajkatarėt.V. l22. Alesio Intermineli - Vinte nga njė familje fisnikėsh nga Luka dhe pat vdekur para vitit l300. V. 133. Taida - personazh nė komedinė e Terencit "Eunuku".

+ Pėrgjigju tek Diskutimi

Tema tė ngjashme

  1. Ushqimi per ēdo pjese te trupit !!
    Nga labja nė forum Trupi dhe Shėndeti
    Pėrgjigje: 3
    Postimi i Fundit: 05-02-2013, 06:21 PM
  2. Ne cilat pjese te trupit perdoret parfumi?
    Nga labja nė forum Bukuri dhe Estetikė
    Pėrgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 28-02-2012, 09:54 PM
  3. 10 Pjesė mė ekstreme te trupit
    Nga labja nė forum Galeria Fotografike
    Pėrgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 27-06-2011, 05:03 PM
  4. Merr pjesė nė varrimin e tij
    Nga aurel nė forum Ngjarje Nėpėr Botė
    Pėrgjigje: 0
    Postimi i Fundit: 05-11-2009, 09:46 PM
  5. Formula 1- Pjese nga gara te ndryshme
    Nga EMAUS nė forum Sportet nėpėr botė
    Pėrgjigje: 1
    Postimi i Fundit: 08-10-2008, 11:13 PM